Fratergeschiedenis in hoofdlijnen
Al meer dan anderhalve eeuw zijn de fraters in veel landen aan het werk op het gebied van onderwijs, jeugdwerk, ziekenzorg en kerkopbouw. Hun aandacht gaat in het bijzonder uit naar arme mensen en jongeren die onder moeilijke omstandigheden opgroeien.
De fratercongregatie is gesticht in 1844 in Tilburg. De stichter, bisschop Joannes Zwijsen, was erg aangegrepen door de armoede die hij tegenkwam in de opkomende fabriekstad en op het platteland rondom. Veel kinderen kregen nauwelijks onderwijs en er waren maar heel weinig voorzieningen voor de opvang van zieken, ouderen, weeskinderen en gehandicapten. Zwijsen verzamelde een aantal mannen en vrouwen om zich heen die zich, vanuit de katholieke kerk, voor betere levensomstandigheden in de stad wilden inzetten. Daarin was hij zeer succesvol want de door hem gestichte congregaties van zusters en fraters groeiden enorm snel. Rond 1850 waren er al bijna duizend zusters en meer dan honderd fraters in tal van sociale en kerkelijke projecten aan het werk. Het ging vooral om projecten voor arme mensen, die door Zwijsen ‘werken van barmhartigheid’ werden genoemd.
Om die reden gaf Zwijsen zijn congregaties de naam van barmhartigheid mee, ze heetten Zusters en Fraters van Onze Lieve Vrouw, Moeder van Barmhartigheid. In de volksmond werden ze meestal gewoon Fraters van Tilburg en Zusters van de Oude Dijk genoemd, ook al waren ze in de loop der jaren op veel meer plaatsen aan het werk.
De geschiedenis van de fraters beslaat dus een periode van bijna 170 jaar: in totaal zijn er in die tijd meer dan 3000 fraters geweest (nu zijn dat er ruim 300 in 10 verschillende landen). Op deze website geven we een kort overzicht van de fratergeschiedenis in vijf verschillende schermen:
1) de persoon van de stichter, bisschop Joannes Zwijsen
2) de uitbouw van de congregatie in Nederland en België (1844-1940)
3) de missie van de congregatie in andere landen (1885-1960)
4) de periode van crisis en vernieuwing (1960-1994)
5) de situatie van de fraters vandaag de dag
Dit zijn uiteraard alleen wat hoofdlijnen, wie geïnteresseerd is in de geschiedenis van de fraters kan te rade gaan bij tal van publicaties daarover. Twee toegankelijke Nederlandse uitgaven zijn van Joos van Vugt, Broeders in de katholieke beweging (Valkhof Pers, Nijmegen 1994) en Joep Eijkens, Enigen uit velen (Uitgeverij De Schaduw, Tilburg 1994). De congregatie heeft een nieuwe geschiedenis in voorbereiding die waarschijnlijk in 2011 zal verschijnen.
